Türkçe sözcüklerin köken bilimi

[bentolga]

Bir dildeki kelimelerin kaynağını gösteren, ne zaman ortaya çıktıklarını, nereden geldiklerini, hangi evrelerden geçtiklerini araştıran, kelimelerin hem biçim hem anlam tarihini ele alan dil bilimi dalı, etimoloji.

Üstte köken bilimin ne olduğu yazıyor. Ben de bu konulara meraklı biri olarak, üstte yazdığı gibi dilimizde yer alan sözcüklerin, bu yönden incelenmişliklerini sizlere "bir gün, bir sözcük" olarak aktaracağım. Her gün demiyorum / diyemiyorum, sözümde duramam diye.

İlk sözcük:

amca:arapça, amm (babanın kardeşi, amca) dan am-ca/amca (babanın kardeşi ca küçültme ekiyle babanın küçük kardeşi anlamını andırır.). Eskiden emmî (amca), emmî-zade (amca oğlu), emmî-kızı (amca kızı) denir. Halk dilinde amuca, emice.

Not: Verdiğimiz daha doğrusu aktardığımız bilgiler kesin olarak doğru diyemeyiz, yazar da diyememiş zaten. Tüm kelimeler için değil, bazıları için. Ayrıca bazı sözcükler varsayımlar üzerinden bile değerlendirilebiliyor.

Kaynağımız tek bir kitap olup İsmet Zeki EYUBOĞLU'nun TÜRK DİLİNİN ETİMOLOJİK SÖZLÜĞÜ adlı eseridir.

[bentolga]

Tatil: arapça, atl (boş, işsiz, çalışmayı durdurma) dan tatil...
Kök anlamı: boşlama, çalışmama, işe ara verme, işi bırakma. Anlam genişlemesiyle: dinlenme...

[bentolga]

Bartın, grekçe bartanos (kızoğlan kız) tan Bartın.
İlkçağda, Bartın ilinin* kurulduğu yerde, tanrıça Diana'ya adanmış bir tapınak vardı. Tanrıça'nın niteliklerinden biri olan "kız" sözcüğünün grekçe karşılığı olan bartenos'tan dolayı, ilçeye, sonraları, Bartın dendi.

*: Kitapta ilçe yazıyordu. Düzeltildi.

[bentolga]

Kadayıf, arapça kadaif (kadifeler) den kadayıf...
Bu tatlının, kadife gibi oluşu, ince tel gibi hamurdan yapılışı nedeniyle bu adı aldığı anlaşılıyor. Türkçede ayrıca tel kadayıfı, ekmek kadayıfı gibi türleri vardır.

[|RespecT Me|]

Teşekkürler bilgilendirme için emeğine sağlık

[bentolga]

EarthQuaker´isimli üyeden Alıntı

Teşekkürler bilgilendirme için emeğine sağlık

Ben teşekkür ederim. Biz sadece sözlüğe bakıp yazıyoruz.

[bentolga]

Denizli, türkçe tonğuz (domuz) dan tonğuzlu - tonuzlu - tunuzlu - tenizli / denizli.
İbn Battuta Seyayahatname'sinde Denizli ilinin adı Tongozlu, Tonuzlu, Tunguzluk biçimlerinde geçer. Bu durum, eskiden Denizli yöresinde çok yabandomuzu bulunmasından dolayı olsa gerek.

[bentolga]

Kadın, soğdça, hvaten (kraliçe) den hatun - katun - kadın.
Anadolu Türkçesinde, yalnız kişinin dişisi anlamında söylenir.